18 lat. W maju będziemy świętować "pełnoletność" obecności Polski w Unii Europejskiej. Nie ma chyba nikogo, kto nie zauważyłby, jak Polska się przez ten czas zmieniła. A jaką największą korzyść z obecności we Wspólnocie odnieśli radomianie? Wybierzmy razem!
Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Tysiące kilometrów nowych dróg, podobna liczba wodociągów, setki zmodernizowanych budynków szkół, przedszkoli, bibliotek, szpitali, setki zrewitalizowanych zabytkowych parków, kościołów, kamienic, pomników. I miliony korzystających z tego ludzi. Dzięki obecności w Unii Europejskiej Polska zrobiła milowy krok na przód. Miliardy euro, które przez 18 lat napłynęły do samorządów, firm, organizacji pozarządowych, pozwoliły na inwestycje, o których przez lata mówiliśmy i marzyliśmy, ale które były poza naszymi możliwościami finansowymi. Dziś zapraszamy Państwa do udziału w plebiscycie. Wspólnie wybierzmy zmianę, która wywarła największy wpływ na życie mieszkańców Radomia. Spośród nadesłanych przez Państwa propozycji oraz "oczywistych oczywistości" wybraliśmy dziewięciu kandydatów.

1. Remont linii kolejowej Radom-Warszawa

Fot. PKP PLK

Choć ślimaczył się latami, a jego efekt trudno dziś uznać za zadowalający - na pokonanie 100 km pociągiem osobowym nadal trzeba zarezerwować ok. dwóch godzin - to nietrudno sobie wyobrazić, jak postępowałaby degradacja tej trasy, gdyby nie remont. Doraźne "łatanie" niczego by nie zmieniło, pociągi jeździłyby jeszcze wolniej. Do ideału droga daleka, ale pierwszy krok udało się zrobić dzięki pieniądzom z Unii Europejskiej. Najważniejsze, że powstał drugi tor między Radomiem a Warką, a w samym mieście kilka dodatkowych przystanków. Inwestycja kosztowała 826 mln zł, z czego dofinansowanie to 476 mln zł. 

2. Nowe budynki dla szkół artystycznych

Zespół Szkół Plastycznych, Plastyk
Zespół Szkół Plastycznych, Plastyk  ANNA JARECKA



Wielu radomian doskonale pamięta jeszcze parterowy przedwojenny budynek na skraju Leśniczówki, w którym przez lata mieścił się "plastyk". Po kilku przeprowadzkach ma dziś fantastyczną siedzibę z dużym dziedzińcem - wyremontowany stary budynek i nowe skrzydło, w którym mieszczą się pracownie. A na miejscu "plastyka" stoi dziś jedna z nowocześniejszych w Polsce szkół muzycznych, której częścią są sale koncertowe z fenomenalną, jak na sale szkolne, akustyką. Budowa szkoły muzycznej kosztowała 43 mln zł. Prawie połowa tej kwoty to fundusze unijne. Remont i rozbudowa "plastyka" kosztowały ponad 8 mln zł, z czego ponad 7 mln zł to fundusze unijne.

3. Elektryczne autobusy 

Fot. Marta Dudzińska / Agencja Wyborcza.pl

Pierwszych 10 elektrycznych autobusów miasto kupiło w ramach tzw. projektu multimodalnego, dofinansowanego w 85 proc. przez Unię Europejską. 10 autobusów wraz z całą infrastrukturą ładującą kosztowało prawie 32 mln zł. Elektryczne solarisy wyjechały na trasę linii nr 1 w lipcu 2020. W bazie Miejskiego Przedsiębiorstwa Komunikacji powstały stanowiska do ładowania, kolejne, pantografowe, na pętlach na os. Południe i Gołębiów. W kolejnym roku przy wynoszącej ponad 19 mln zł dotacji MPK w Radomiu kupiło kolejne autobusy elektryczne oraz ładowarki do nich. Od lipca dziewięć solarisów jeździ na linii nr 3 łączącej osiedla Michałów i Idalin. W ramach projektu firma Solaris Bus & Coach dostarczyła także pięć mobilnych stacji ładowania zajezdniowego i pojazd wsparcia technicznego. Wybudowała też stację szybkiego ładowania pantografowego na pętli na Michałowie. Unijne wsparcie zakupów tych 19 autobusów wyniosło ponad 50 mln zł.

4. Projekt LIFE i rewitalizacja Borek

Fot. Marta Dudzińska / Agencja Wyborcza.pl

Miasta przez skoncentrowaną zabudowę stały się wyspami ciepła. Jest bardzo dużo nieprzepuszczalnych powierzchni, które akumulują ciepło i nie przyjmują wilgoci, wody. System kanalizacji deszczowej odprowadza wody szybko poza miasta i dlatego temperatura bywa w nich wyższa nawet o 7-9 stopni niż na innych terenach – mówił na inauguracji projektu LIFE Jerzy Frączek z Wodociągów. – Strategia projektu LIFE polega na podczyszczeniu wód opadowych i roztopowych i spowolnieniu ich przepływu poprzez retencjonowanie, a także przez elementy błękitno-zielonej infrastruktury, jak zielone dachy czy ogrody deszczowe. Każda ilość wody zatrzymanej na terenie miasta to wartość dodana dla środowiska i jakości życia mieszkańców – wyjaśniał. Najbardziej widocznym efektem programu jest modernizacja zalewu na Borkach. Przez lata woda w nim kwitła niemal przez całe lato. W 2021 roku kąpać można było się przez cały sezon. LIFE to projekt o wartości 24,2 mln zł, z czego połowę dofinansowała Unia Europejska.

5. Budowa pawilonu ginekologiczno-położniczego w szpitalu przy Tochtermana

Nowy pawilon ginekologiczno-położniczy
Nowy pawilon ginekologiczno-położniczy   Fot. Anna Jarecka / Agencja Wyborcza.pl

Od 2011 roku mali radomianie i mieszkańcy ościennych gmin rodzą się w nowym pawilonie ginekologiczno-położniczym Radomskiego Szpitala Specjalistycznego. Wcześniej ginekologia funkcjonowała w przedwojennym budynku. Szkielet pawilonu stanął na początku lat 90. Budowę jednak przerwano. Dopiero w końcu 2008 r. inwestycję zaczęto na nowo. Budynek był gotowy wiosną 2010 r., ale wiele miesięcy trwały procedury przetargowe związane z zakupami wyposażenia. Na pawilon dostaliśmy 27 mln zł dofinansowania unijnego. 

6. Kamienica Deskurów

Fot. Marcin Kucewicz / Agencja Wyborcz.pl

Pochodzące z pierwszej połowy XIX wieku kamienice stojące w kwartale Rwańska – Rynek – Grodzka – plac farny, dostały nazwę od nazwiska właściciela jednej z nich, posła na Sejm Andrzeja Deskura. To tu były organizowane pierwsze w Radomiu wystawy sztuki. Przez ostatnie lata XX wieku w kamienicy działało m.in. pogotowie opiekuńcze, potem przez wiele lat budynki w bardzo złym stanie technicznym stały puste. Ich ratowanie rozpoczęło się w 2017 roku. W trakcie na jaw wyszło wiele problemów konstrukcyjnych, finalnie prace zakończyły się w 2020 roku. Do budynku powróciła sztuka, jest też miejsce m.in. dla organizacji pozarządowych. Remont kamienicy Deskurów wyniósł 36 mln zł, ale większość pieniędzy, bo ponad 19 mln zł, udało się uzyskać z funduszy unijnych. 

7. Nowe wodociągi i kanalizacja

Prace Wodociągów Miejskiech na ul. 25 Czerwca w Radomiu
Prace Wodociągów Miejskiech na ul. 25 Czerwca w Radomiu  Tomasz Dybalski

Wodociągi Miejskie w Radomiu dostały liczącą ponad 442 mln zł dotację na modernizację sieci sanitarnej i wodociągowej. W wielu miejscach liczyła sobie ona blisko 100 lat. Projekt został podzielony na trzy etapy. W pierwszym wybudowano 14,5 km wodociągów i zmodernizowano ponad 61 km sieci sanitarnej. Rozbudowano i zmodernizowano mechaniczną i biologiczną część oczyszczalni ścieków. W drugim etapie zmodernizowano i wybudowano 66,4 km wodociągów, dzięki czemu podłączono prawie 6 tys. nowych użytkowników, zmodernizowano 7,5 km i wybudowano ponad 83 km sieci kanalizacyjnej. W trwającym trzecim etapie modernizowane jest ponad 100 km sieci sanitarnej, przez co ponad 2 tys. nowych użytkowników będzie mogło się do niej przyłączyć. Modernizowana i rozbudowywana o kolejne 60 km jest sieć wodociągowa, zmodernizowanych zostanie pięć stacji uzdatniania wody.

8. Obwodnica zachodnia Radomia

MARTA DUDZINSKA

Otwarcie 25-kilometrowego odcinka trasy S7 jesienią 2018 roku spowodowało, że do Radomia codziennie wjeżdża kilkadziesiąt tysięcy samochodów mniej. Uspokoiło się na miejskim odcinku starej „siódemki", która była najbardziej ruchliwą drogą w mieście. Jest mniejszy hałas, mniej spalin, a co najważniejsze - mniej wypadków.

Budowa obwodnicy zachodniej Radomia – S7 to projekt współfinansowany z funduszy europejskich w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020. Wartość kontraktu na roboty budowlane to prawie 730 mln zł. Unijne dofinansowanie wyniosło ok. 400 mln zł.

9. Remonty dróg w mieście

Unijne fundusze umożliwiły budowę lub modernizację wielu dróg w mieście, poprawiając warunki przemieszczania się nie tylko kierowców i pasażerów aut, ale też pieszych i rowerzystów. Powstała m.in. obwodnica południowa. W całości lub na pewnych odcinkach zostały też przebudowane ulice: Żółkiewskiego, 1905 Roku, Młodzianowska, Słowackiego, Warszawska i wiele innych. Budowa obwodnicy południowej kosztowała 203 mln zł. Połowa tej kwoty to dofinansowanie unijne.

embed
Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie
Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi 
Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.
Więcej
    Komentarze
    Zaloguj się
    Chcesz dołączyć do dyskusji? Zostań naszym prenumeratorem